跳至內容

Wikipedia:Cáuk-gă dù-piéng

Chók-cê̤ṳ Wikipedia

Chăng-kō̤ Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Háng-cê gì bēng-buōng. / 參考閩東語漢字其版本。


Diŏh „Cáuk-gă dù-piéng“ cŭ-uái liĕk chók lì gì ùng-ciŏng dŭ bī-gáu cóng, â̤ dé̤ṳng nṳ̄ kó̤ ché̤ṳ siŏh ché̤ṳ.

Gái káng: Commons:Quality images.

Cáuk-gă dù-piéng[Gāi nguòng-mā]

Mìng-gĕ̤ngHók-gióng-sēng dék duâi gì ò̤, huák-nguòng diŏh Hók-gióng gâe̤ng Gŏng-să̤ biĕng-gái gì Ū-ì-săng-măh, hióng dĕ̤ng-nàng làu diē Dĕ̤ng-hāi. Gáng-làu dòng 577 gŭng-lī, làu-mĭk miêng-cék 60,992 bìng-huŏng gŭng-lī, mū-liŏh iéng Hók-gióng ciòng sēng miêng-cék gì 50% ī-siông. Nàng-bìng cĭ gèng sê siông-iù, Nàng-bìng gáu Kŭ-chèng Cūi-kāu sê dṳ̆ng-iù, Cūi-kāu â-dā̤ sê hâ-iù. Mìng-gĕ̤ng ô cêng sâ̤ ciĕ-làu, cūi-liông hŭng-hó, bìng-gĭng làu-liông sê 1,980 lĭk-huŏng-mī/miēu, làu-mĭk miêng-cék găk Dṳ̆ng-guók ciō-iéu gĕ̤ng-ò̤ dâi-dŏng bà̤ dâ̤ 12 ôi, nièng bìng-gĭng làu-liông bà̤ ciòng-guók dâ̤ 7 ôi. Uòng-ò̤ gì làu-mĭk miêng-cék bī Mìng-gĕ̤ng duâi 11 buôi, bók-guó cūi-liông nâ sê ĭ gì 92%.

Huà-lìng-sêHók-gióng Hók-ciŭ gì siŏh ciáh chók-miàng gì sê. Ciā miêu kī diŏh Gū-làu-kṳ̆ Bìng-săng nàng sié, sô̤i-báe̤k-dièu-nàng, să̤-hióng sê Hók-gióng-sēng Ìng-mìng Céng-hū gì dâi-iêng, nàng-hióng sê Gū-bìng-lô gâe̤ng Huà-lìng-lô gì gău-chă diô-kāu. Huà-lìng-sê kī diŏh Báe̤k-sóng Gièng-dáik 2 nièng (964 nièng), Ngù-uŏk-guók gì Hók-ciŭ Góng-siū Bàu Siŭ-niông ciŏng Mìng-guók huòng-dá̤ gṳ̆ng-dâing tiák lâi, ciŏng tiák giâ lì gì cài-lâiu hâ gáu Bìng-săng nàng sié kī siŏh ciáh miêu, hô̤ lā̤ „Uŏk-săng Gék-siòng Sê-iêng“, ciā miêu cêu sê ī-hâiu gì Huà-lìng-sê. Huà-lìng-sê gì duâi-dâing sê nàng buô Dṳ̆ng-guók hiêng-câi bō̤-còng có̤i gô gì siŏh ciáh gióng-dé̤ṳk, ké̤ṳk Dṳ̆ng-guók Guók-ô-iêng diâng có̤ Ciòng-guók Dâe̤ng-diēng Ùng-ŭk Bō̤-hô Dăng-ôi.

Dŏng-ciŭ-dō̤Hók-ciŭ Chŏng-săng-kṳ̆ gì siŏh ciáh dō̤, diŏh Mìng-gĕ̤ng gì dài-dài-dŏng. Ciā dō̤ gióng-dé̤ṳk miêng-cék dŭ-liāng ô 7 uâng bìng-huŏng-mī, gô-dā̤ ké̤ṳk nè̤ng hô̤ có̤ "Nàng-dài mìng-ciŏ" (南臺明珠), sê "Ṳ̀ng-siàng sĕk gīng" (榕城十景) cĭ ék. Gāi-huóng-dâi-giò kī diŏh ciā dō̤ gà̤-dēng, ièng giò hióng báe̤k giàng sê kó̤ Dài-gĕ̤ng-kṳ̆Dŏng-dìng-gă̤, hióng nàng giàng sê Chŏng-săng gì Chŏng-sèng. Dŏng-ciŭ-dō̤ gà̤-dēng ô siŏh ciáh hông-gáu-dòng hô̤ lā̤ Dŏng-ciŭ Gĭ-dók-gáu-dòng. Dō̤ lā̤ gó ô siék siŏh ciáh Gāi-huóng-dâi-giò gì cūi-ôi găng-cháik-câng, muōi gĕ̤ng gé-liŏh Mìng-gĕ̤ng gì cūi-ôi, dâung-ṳ̄-liông, cūi-cék dēng dēng só-gé̤ṳ. Cī diŏng dù-piéng sê màng-buŏ sèng-âu gì Dŏng-ciŭ-dō̤ gâe̤ng Mìng-gĕ̤ng.

Săng-huŏng-chék-háe̤ngHók-ciŭ Gū-làu-kṳ̆ Nàng-âu-gă̤ biĕng-dău 3 dèu huŏng gâe̤ng 7 dèu háe̤ng gì tūng-chĭng. Ciā 3 dèu huŏng dŭ diŏh Nàng-âu-gă̤ gì să̤ hióng, áng iù báe̤k gáu nàng sông-sê̤ṳ sê Ĭ-gīng-huŏng, Ùng-ṳ̀-huŏng gâe̤ng Guŏng-liŏh-huŏng; 7 dèu háe̤ng dŭ găk dĕ̤ng hióng, iù báe̤k gáu nàng sông-sê̤ṳ sê Iòng-giò-háe̤ng, Lòng-guăng-háe̤ng, Ták-háe̤ng, Uòng-háe̤ng , Ăng-mìng-háe̤ng, Gṳ̆ng-háe̤ng, Gék-puòi-háe̤ng. Săng-huŏng-chék-háe̤ng diē-sié ô iā sâ̤ lĭk-sṳ̄ ìng-ŭk gì chió, ciā chió dŭ iā ô dĕk-sáik. 2009 nièng 6 nguŏk 9 hô̤, Săng-huŏng-chék-háe̤ng dŏng-sōng „Dṳ̆ng-guók 10 duâi Lĭk-sṳ̄ Ùng-huá Mìng-gă̤“, dáik gáu có̤i sâ̤ piéu. 2010 nièng, ké̤ṳk diâng có̤ Guók-gă 4A-ngék lṳ̄-iù gīng-kṳ̆, 2015 nièng bô gāi có̤ 5A-ngék.