Ā-ciŭ

Lài-nguòng: Wikipedia
Tiéu gáu: īng-dô̤sìng-tō̤
Ā-ciŭ diŏh sié-gái siông.

Ā-ciŭ sê sié-gái dék ék duâi gì dâi-lṳ̆k, miêng-cék sê ciòng dê-giù biēu-miêng-cék gì 8.6%, lṳ̆k-dê miêng-cék gì 29.4%. Ciòng sié-gái ô 60% gì nè̤ng găk Ā-ciŭ sĕng-uăk. Ā-ciŭ gâe̤ng Ĕu-ciŭ gì buŏng-gái-siáng sê Ŭ-lă-lō̤ Săng (Ĭng-ngṳ̄: Ural Mountains) gâe̤ng Lī Hāi (Ĭng-ngṳ̄: Caspian Sea).

"Ā-ciŭ" ciòng-chĭng sê "Ā-sá̤-ā" (亞細亞, Ĭng-ngṳ̄: Asia), sê téng Hĭ-lé-nà̤-ngṳ̄ gì "Ασία" lì gì. Có̤i cā sāi-ê̤ṳng ciā miàng gì hŏk-ciā sê Hĭ-lò̤-dŏ̤-dáik (Herodotus), dŏng-sì sê cī Siēu Ā-sá̤-ā.

Lĭk-sṳ̄[Siŭ-gāi]

Gū-cā sié-gái 4 duâi ùng-mìng ô 3 ciáh sê huák-nguòng diŏh Ā-ciŭ: Mī-só̤h-bók-dăk-mī-ā (Mesopotamia) ùng-mìng, Éng-dô-ò̤ ùng-mìng gâe̤ng Diòng-gŏng ùng-mìng.

Ciō-iéu guók-gă[Siŭ-gāi]

Dù-liê: Bá̤ek Ā; Dṳ̆ng Ā; Să̤ Ā; Nàng Ā; Dĕ̤ng Ā; Dĕ̤ng-nàng Ā.


Sié-gái dâi-lṳ̆k gâe̤ng dâi-iòng
Dâi-lṳ̆k  : Ā-ciŭ | Báe̤k Mī-ciŭ | Dâi-iòng-ciŭ | Ĕu-ciŭ | Hĭ-ciŭ | Nàng-gĭk-ciŭ | Nàng Mī-ciŭ
Dâi-iòng  : Báe̤k-bĭng-iòng | Dâi-să̤-iòng | Éng-dô-iòng | Tái-bìng-iòng

̃