Â-muòng

Lài-nguòng: Wikipedia
Tiéu gáu: īng-dô̤sìng-tō̤
Â-muòng
ChinaFujianXiamen.png
Hèng-céng-kṳ̆ lôi-biék Hó-sēng-gék chê
Miêng-cék 1,565 km²
(300 km² cūi)
Ìng-kēu 137 uâng
Ìng-gĭng GDP ¥38,567
Mìng-cŭk Háng
Ngṳ̄-ngiòng Mìng-nàng-uâ gâe̤ng Pū-tŭng-uâ

Â-muòng Tiang(聽) (廈門, Mìng-nàng-uâ: Ē-mn̂g, Ĭng-ngṳ̄: Xiamen, Amoy) sê Hók-gióng-sēng iòng-hāi gì hó-sēng-ngék siàng-chê. Ĭ diŏh Ciòng-ciŭ gâe̤ng Ciŏng-ciŭ dài-dŏng, sê Mìng-nàng dê-kṳ̆ gì dṳ̆ng-sĭng siàng-chê.

Gê̤ṳng-dâi, Să̤-huŏng chĭng Â-muòng có̤ "Amoy", ciā miàng gì kī-nguòng ô 2 cṳ̄ng gōng-huák. 1 cṳ̄ng nêng-ùi sê sêu Ciŏng-ciŭ-kiŏng (漳州腔) gì īng-hiōng, áng Ciŏng-ciŭ-kiŏng, "Â-muòng" tĕ̤k có̤ "Ē-mûi"; iâ ô 1 piĕ nè̤ng nêng-ùi sê gŏng-gé̤ṳ Hók-ciŭ-uâ huák-ĭng huăng-ĭk lì gì.

Hèng-céng dăng-ôi[Siŭ-gāi]

Ciòng Â-muòng buŏng có̤ Hāi-chŏng (海滄), Hù-lī (湖里), Cĭk-mī (集美), Sṳ̆-mìng (思明), Dùng-ăng (同安), Siòng-ăng (翔安) 6 bĭk kṳ̆, dài-dŏng Sṳ̆-mìng gâe̤ng Hù-lī cū siàng Gĭng-cá̤ dĕk-kṳ̆.

Lĭk-sṳ̄[Siŭ-gāi]

282 nièng, Háng-dièu găk gĭng-dáng-nĭk Â-muòng gì dê-buàng siék-lĭk Dùng-ăng-gâing (同安縣), sṳ̆k Céng-ăng-gông (晉安郡). 1650 nièng, Dâng Sìng-gŭng (鄭成功) báik-cèng dái-liāng gŭng-dôi lì gáu Â-muòng, ké̤ṳk cī-bĕng kī-miàng "Sṳ̆-mìng-ciŭ" (思明洲, é-sé̤ṳ sê "sṳ̆-niêng Mìng-dièu"). Muāng-chĭng miĕk-uòng Mìng-dièu hâiu, gāi "Sṳ̆-mìng" có̤ "Â-muòng", mâing-mâing huák-diēng siàng Mìng-nàng dê-kṳ̆ dê̤ṳng-iéu gì hāi-gē̤ng. 1842 nièng, Dṳ̆ng-guók găk Ă-piéng Ciéng-cĕng siŏ ké̤ṳk Ĭng-guók, chiĕng-dêng Nàng-gĭng Dèu-iók. Gŏng-gé̤ṳ dèu-iók, Â-muòng ké̤ṳk kŭi-huóng có̤ tŭng-siŏng kēu-ngiâng (通商口岸). 1949 nièng, Dṳ̆ng-gê̤ṳng siék Â-muòng có̤ "Sēng-hăk-chê" (省辖市), cĭ-hâiu bô ké̤ṳk ĭ siék có̤ "Hó-sēng-gék-chê" (副省級市). 1980 nièng, Â-muòng ké̤ṳk siék có̤ "Gĭng-cá̤ Dĕk-kṳ̆" (經濟特區). Gĭng-guó cī sâ̤ nièng gì huák-diēng, Â-muòng ī-gĭng sê gĭng-dáng Dṳ̆ng-guók gĭng-cá̤ dék huák-dăk gì siàng-chê cĭ-ék.

Â-muòng sê Dṳ̆ng-guók gì Huă-huòng Siàng-chê (花園城市).


Hók-gióng gì siàng-chê
Sēng-huôi: Hók-ciŭ
Hó-sēng-gék chê: Â-muòng
Dê-gék chê: Ciŏng-ciŭ | Ciòng-ciŭ | Lṳ̀ng-ngàng | Nàng-bìng
Nìng-dáik | Buò-dièng | Săng-mìng

̃