Gū-lì-huò Lṳ̄-hèng-gé

Lài-nguòng: Wikipedia
Tiéu gáu: īng-dô̤sìng-tō̤
«Gū-lì-huò Lṳ̄-hèng-gé» cṳ̆ méng

«Gū-lì-huò Lṳ̄-hèng-gé» (Ĭng-ùng: Gulliver's Travels) sê Ái-ī-làng hūng-chié ùng-hŏk cáuk-gă Iók-nā-dăng Sṳ̆-ŭi-hù-táik (Jonathan Swift) gì dâi-biēu siēu-suók, găk 1726 nièng huák-biēu, sê Ĭng-ngṳ̄ ùng-hŏk gì gĭng-diēng. «Gū-lì-huò Lṳ̄-hèng-gé» cê̤ṳ chók-bēng gáu dăng ék-dĭk sêu diŏh dŭk-ciā huăng-ngìng.

Cìng-ciék kái-iéu[Siŭ-gāi]

Cī buōng cṳ̆ sāi-ê̤ṳng dâ̤-ék ìng-chĭng huŏng-sék gōng-sŭk siŏh ciéh miàng giéu Lé-mū-lò̤ Gū-lì-huò (Lemuel Gulliver) gì lṳ̄-hèng gĭng-lĭk. Cī ciéh Gū-lì-huò gô-dā̤ sê nguôi-kuŏ ĭ-sĕng, cĭ hâiu có̤ sùng-diōng. Guòng buōng cṳ̆ buŏng có̤ sé buô-hông, gái-siêu găk â-dā̤:

Dâ̤ 1 Buô-hông: Lṳ̄-hèng-gé[Siŭ-gāi]

Gū-lì-huò chĭng-chāng hâiu huák-hiêng cê-gă ké̤ṳk siŏh dêng nâung-nâung gì nè̤ng buŏh diŏh.

1699 n. 5 ng. 4 h. - 1702 n. 4 ng. 13 h.

Cī buô-hông cṳ̆ kī-tàu ô siŏh piĕng iā dōi gì sê̤ṳ-ngiòng, Gū-lì-huò gāng-dăng siā giâ ĭ gì sĕng-bìng. Ĭ ó̤i lṳ̄-hèng.

Tàu huòi chók hāi lṳ̄-hèng, Gū-lì-huò găk hāi siông ngê̤ṳ diŏh hŭng-bó̤-ṳ̄, sùng sék-sê̤ṳ ·gó̤. Ĭ buăk lŏ̤h hāi, ké̤ṳk hāi-lâung chṳ̆ng gáu ngiâng lā̤. Gū-lì-huò chĭng-chāng hâiu, huák-hiêng cê-gă ké̤ṳk siŏh dêng cĭng ā̤ cĭng nâung gì nè̤ng (15cm gèng) buŏh diŏh. Cī dêng nè̤ng sê ciā dê-huŏng gì cuō-nè̤ng. Ciā dê-huŏng ô lâng bĭk ciáng lā̤ gău-ciéng gì guók-gă: Lì-lì-pū (Lilliput) gâe̤ng Buó-liĕk-hù-sṳ̆-kŭ (Blefuscu). Lì-lì-pū-nè̤ng káuk-séng Gū-lì-huò ng-sê ngài-nè̤ng ī-hâiu, cêu ciék-sêu ĭ, sêng-cé Lì-lì-pū guók-uòng iâ tṳ̄ng-ái ĭ. Gṳ̆ng-dìng ngiê-lâung guók-gă duâi-sê̤ṳ, Gū-lì-huò dŭ sô̤i biĕng-dău tiăng, tì gióng-ngiê. Gū-lì-huò gióng-nigê Lì-lì-pū-nè̤ng tău-dò̤ Buó-liĕk-hù-sṳ̆-kŭ-nè̤ng gì gŭng-kāng lì páh iàng Buó-liĕk-hù-sṳ̆-kŭ, bók-guó, ĭ huāng-dó̤i ciŏng ciā guók-gă biéng có̤ Lì-lì-pū gì siŏh bĭk sēng, cuòi niông guók-uòng gâe̤ng dièu-dìng dâi-sìng duâi sêu-ké. Giék-guō, Gū-lì-huò ké̤ṳk ĭ-gáuk-nè̤ng sīng-puáng ùi buâng-guók cô̤i-nè̤ng. Cô̤-huá ô bèng-iū gì bŏng-cô, ĭ tuák-liê ngùi-hiēng, cāu kó̤ Buó-liĕk-hù-sṳ̆-kŭ. Hŭ-uái ĭ tō̤ diŏh siŏh dèu sùng-giāng, cêu bà-sùng duōng kó̤ lāu.

Lì-lì-pū gâe̤ng Buó-liĕk-hù-sṳ̆-kŭ cĭ-găng gì siù-hâung sê hūng-chié Ĭng-guók gâe̤ng Ái-ī-làng lâng guók cĭ-găng gì siù-hâung, nâ cī lâng guók gău-ciéng gì nguòng-ĭng sê hūng-chié Tiĕng-cuō-gáu gâe̤ng Sĭng-gáu cĭ-găng gì siù-hâung. Găk Sṳ̆-ŭi-hù-táik mĕk-ciŭ diē-sié, cī piĕ nguòng-ĭng dŭ sê cĭng nâung cĭng nâung gì dâi-gié.

Dâ̤ 2 Buô-hông: Buó-lò̤-báik-dĭng-năk Lṳ̄-hèng-gé[Siŭ-gāi]

Gū-lì-huò gâe̤ng Buó-lò̤-báik-dĭng-năk nùng-mìng

1702 n. 6 ng. 20 h. - 1706 n. 6 ng. 3 h.

Gū-lì-huò gì sùng găk hāi siông bô ngê̤ṳ diŏh hŭng-bó̤-ṳ̄ liê-kŭi hòng-dô̤. Ĭng-ôi kuók ciāng-cūi, Ĭ nâ diông kó̤ ngiâng lā̤ tō̤ cūi siĕh. Siŏh ciéh háng-mā gèng 24 mī gì nùng-mìng (Lì-lì-pū-nè̤ng gì bī-liê chă-bók-dŏ̤ sê 1:12; Buó-lò̤-báik-dĭng-năk-nè̤ng sê 12:1) huák-hiêng Gū-lì-huò, gâe̤ng ĭ dái duōng chuó, iù ciā nùng-mìng gì muói lì ciéu-gó ĭ. Ciā nùng-mìng giéng-gáe̤k ĭ iā ô-mê, cêu dò̤ ĭ chók kó̤ diēng-lāng téng cièng. Ciā siĕu-sék duòng gáu Buó-lò̤-báik-dĭng-năk nṳ̄-uòng huāi-nē̤, dăng nṳ̄-uòng iâ lì káng. Gū-lì-huò dáik diŏh nṳ̄-uòng gì tṳ̄ng-ái, cêu ké̤ṳk nṳ̄-uòng dái duōng gṳ̆ng-dâing huáng lā̤. Gĭ-găng ô huák-sĕng gĭng-hiēng gì dâi, pī-ṳ̀-gōng, gâe̤ng duâi uòng-pŭng sŏng-páh hĕ̤k-chiā sê ké̤ṳk gàu-giāng niĕh gáu chuó-dīng gà̤-dēng, dēng-dēng. Găk gṳ̆ng-dìng diē-sié, Gū-lì-huò gâe̤ng guók-uòng gōng Ĕu-ciŭ gì céng-dê sì-sê̤ṳ, bók-guó guók-uòng nék-giāng héng-ché̤ṳ dŭ mò̤. Ô siŏh huòi, ĭ kó̤ hāi-gièng, buáng-duô-dŏng ké̤ṳk siŏh tàu duâi cēu niĕh kī-lì liŭ gáu hāi lā̤, ké̤ṳk siŏh piĕ cūi-chiū géu kī, dái duōng Ĭng-guók.

Dâ̤ 3 Buô-hông: Lá-pū-tă, Bă-lò̤-nà̤-bă̤-bī, Gū-lù-báik-dŭ-báik-dáik-lì-báik, Lŭk-năk gâe̤ng Nĭk-buōng Lṳ̄-hèng-gé[Siŭ-gāi]

1706 n. 8 ng. 5 h. - 1710 n. 4 ng. 16 h.

Gū-lì-huò ké̤ṳk gĕ̤h diŏh Éng-dô hô-gê̤ṳng siŏh bĭk gŭ-dō̤ gà̤-dēng, bô ké̤ṳk siŏh bĭk â̤ buŏi gì dō̤-sê̤ṳ Lá-pū-tă (Laputa) géu kī. Lá-pū-tă uòng-guók gì báh-sáng dŭ găk lā̤ ngiēng-géu ĭng-ngŏk gâe̤ng só-hŏk, bók-guó, ĭ-gáuk-nè̤ng uòng-cuòng mâ̤ báik ciŏng cī piĕ dĭ-sék éng-ê̤ṳng diŏh bàng-só-siòng sĕng-uăk diē-sié. Cī hâiu, Gū-lì-huò ké̤ṳk dái gáu Bă-lò̤-nà̤-bă̤-bī (Balnibarbi), găk hŭ-uái dīng siŏh ciéh Hò̤-làng siŏng-ìng dái ĭ kó̤ Nĭk-buōng, gái iù huāi-nē̤ kó̤ Ĭng-guók. Găk Bă-lò̤-nà̤-bă̤-bī, Gū-lì-huò káng-giéng cŭ-uái ìng-mìng dŭi-giù kuŏ-hŏk gê-sŭk, gâe̤ng chăng-màng siŏh-iông, uòng-cuòng mò̤ kō̤-lê̤ṳ sĭk-cié hâiu-guō, ké̤ṳk guók-gă dái lì căi-nâng. Ĭ lì gáu siŏh ciéh ĭng-ngŏk-gă dêu gì dê-huŏng, gâe̤ng diē-sié gì lĭk-sṳ̄ ìng-ŭk gì gūi-hùng gōng-lâung lĭk-sṳ̄. Ĭ gó dáe̤k diŏh Sṳ̆-chū-buó-lū-gáh (Struldbrug), siŏh cṳ̄ng īng-uōng mâ̤ sī gì nè̤ng, chŭi-iòng mâ̤ sī, dáng-sê iā lâu iā lâu. Muōi-hâiu, Gū-lì-huò duōng kó̤ Ĭng-guók gì chuó lā̤.

Găk cī buô-hông cṳ̆ diē-sié, cáuk-ciā Sṳ̆-ŭi-hù-táik buóh ó̤i biēu-dăk ĭ dó̤i ìng-lôi kuŏ-hŏk gê-sŭk gì pĭ-guăng tái-dô. Sṳ̆-ŭi-hù-táik mâ̤ siŏng-séng hiêng-dâi nè̤ng bī gū-cā nè̤ng gá háing-hók; ĭ nêng-ùi, kuŏ-hŏk mò̤-nièng-ngài ké̤ṳk ìng-lôi dái lì guŏng-mìng gì sĕng-uăk.

Dâ̤ 4 Buô-hông: Hiê-ĭng Hiŏng-chŏng Lṳ̄-hèng-gé[Siŭ-gāi]

Hiê-ĭng gâe̤ng Iā-hū

1710 n. 9 ng. 7 h. - 1715 n. 12 ng. 5 h.

Chŭi-iòng giók-é īng-uōng kók chuó lā̤, Gū-lì-huò bô siŏh huòi chók hāi. Cī siŏh huòi ĭ lì gáu siŏh ciéh dê-huŏng, ngê̤ṳ diŏh siŏh cṳ̄ng săng cêng-gó̤ giăng-nè̤ng gì sĕng-ŭk. Mò̤ niŏh-òng, Gū-lì-huò bô ngê̤ṳ diŏh siŏh tàu , liēu-gāi gáu, cī lôi mā hô̤ lō̤ "Hiê-ĭng" (Houyhnhnm), é-sé̤ṳ sê "cê̤ṳ-iòng gì uòng-mī"; Hiê-ĭng sê cŭ-uái gì tūng-dê-ciā, cĭ-sèng káng giéng gì cêng-gó̤ giăng-nè̤ng gì sĕng-ŭk sê "Iā-hū" (Yahoo), sê dék dă̤-ngék gì ìng-lôi. Iù-sê, Gū-lì-huò siàng có̤ Hiê-ĭng gă-cŭk gì siŏh ciéh sìng-uòng, ĭ siêng-muô Hiê-ĭng gì sĕng-uăk huŏng-sék, giéng-gáe̤k ìng-lôi nâ sê nguôi-biēu gā-ciŏng lī-séng gì Iā-hū, sê ngài-áuk gì cṳ̄ng-lôi. Dáng-sê, ĭng-ôi Gū-lì-huò gâe̤ng Iā-hū săng siŏh-iông, Hiê-ĭng nêng-ùi cuòi â̤ dó̤i ĭ-gáuk-nè̤ng gì ùng-mìng dái lì ngùi-hâi, cêu gâe̤ng ĭ dṳ̆k chók kó̤. Cĭ hâiu Gū-lì-huò ké̤ṳk siŏh dèu Buò-dò̤-ngà gì sùng géu kī dái duōng Ĭng-guók. Duōng gáu Iā-hū dṳ̆ng-găng gâe̤ng ĭ-gáuk-nè̤ng sĕng-uăk găk siŏh-dŏi, cuòi niông Gū-iù-huò sĭk-câi cái mâ̤ kī. Gó-chṳ̄ ĭ nĭk-nĭk mĭng chuó diē, hùng-nè̤ng dŭ sṳ̀ ng giéng, sèu-sèu kó̤ ĭ mā-sò̤ diē-sié gâe̤ng mā páng-gōng.

Nguôi-buô lièng-giék[Siŭ-gāi]

Wikiquote
Wiki Dù-cṳ̆-guāng ô guăng-ṳ̀ Gū-lì-huò Lṳ̄-hèng-gé gì cṳ̆ (Ĭng-ngṳ̄).
維基圖書館有關於Gū-lì-huò Lṳ̄-hèng-gé其書(英語)。